domingo, 7 de julio de 2013

BASERRIA

Gaurko honetan baserriari buruz hitzegingo dizuet, bera bai da nire etxebizitza, lasai eta interesgarria, fauna eta flora, animaliak, ortua, auzkoen laguntasuna eta bertako alimentuen goxotasuna dira honen karakteristika batzuek, baina baserria noiz sortu zen?
Baserriak behar izanaren arabera eginda daude, XVII. mendean sortu ziren, erdi aroan, eta gehienetan lanerako etxebizitzak ziren.Euskal herriko nekazal ustiapenerako oinarrizko unitatea da.
Gehienak mendian daude, abereak kanpora ateratzeko eta zoruak ondoan edukitzeko.Gutxitan zeunden baserriak bakarrik, normalean auzoko baserritar bat nahiko ondoan zuten, zerbait geratu ezkero abisatzeko honi.
Baserriek hiru solairu dute normalean, eta kasu oso gutxitan bat azpian. Ondoan itsatsita ukuilua, oilotegiak eta abar daude. Zoruak pixka bat urrunago daude. Itxurari buruz argi dago dirutsuenak baserri handi eta Forma ez da zehatz, baina gehienak laukizuzenak dira, aldeetatik luzeagoa. Aurrealdean zurezko ate handia izaten dute eta nahiko leiho. Askotan bigarren solairuan balkoi bat egoten. Alde honen forma laukiduna da, baina goi aldean hiruki antzerako bat egiten du teilatua dela eta. Ukuiluak, oliotegiak eta abar itsatsita badaude atzeko aldean izaten da.dotoreago dutela. Denborarekin baserriek aldaketak jaso dituzte, gehienbat egitura aldetik.
les voy a hablar del caserio, uno de los sitios más privilegiados donde uno puede vivir o estar dentro de la fauna y flora, y dentro de la explotación agricola y ganadera, un sitio espectacular que pocos conocen verdaderamente. los caserios se crearon en el siglo XVII, y normalmente eran areas de trabajo, para la agricultura, típicas en el  País Vasco.
Su construcción es en piedra, en forma de casa aislada, y puede alcanzar los 15 metros de altura. Suele disponer de una planta baja en la que se instalaban graneros, establos y demás dependencias agrícolas, y de una o más plantas elevadas que servían de vivienda.
El caserio es la  unidad económica esencialmente autosuficiente: tradicionalmente, el caserío estaba rodeado de los terrenos agrícolas que suplían prácticamente todas las necesidades de la familia, proveyendo de alimentos, ropas, etc, a sus habitantes. Integrados en la propia construcción o en edificios anejos se podían instalar talleres de manufacturas para tejidos, labrado de piedra
Today i am going to introduce evrybody the hamlet, so tpypical here in the basque country. So relaxing place, full of wildlife. Animals, orchard, and the neighboorhood, people helping each other for any job in the hamlet.
The hamlets were born in the XVII. century, and mainly they were for working and agricultural explotation, taking their own food, and taking their needs from their own animals. interchanging their products with their neighbours and items, instead of giving money.
Most of the hamlets are in the mountain, for the animals to be oustide, and the orchard to be next to.Normally the hamlets were not alone, there was always one of them next to , to help each other.Mainly in the begining they were made of wood, but now they are made of rock, because a lot of them were fired.
The hamlets are one of the most marvellous places here to live or to stay in the basque country, full of animal life and orchards.

domingo, 23 de junio de 2013

ARRASTRE DE PIEDRAS

El arrastre de piedra por bueyes es un deporte en el que una yunta de bueyes guiada por un yuntero (idi probalari) debe arrastrar por una plaza o recinto acondicionado al efecto, una piedra que puede tener un peso variable entre 1500 Kg. y 4000 Kg. Vence aquel yuntero que logra que sus bueyes recorran una mayor distancia en un tiempo prefijado de antemano.
Es uno de los deportes favoritos de los vascos, como información adicional decir, que hay una diferencia entre las pruebas de burros y bueyes, ya que en la de los burros el tiempo es de 20 minutos y en el de los bueyes es de 30 minutos, aunque también existe la prueba de caballos .
Hay gente profesional que se dedica a esto, pero también miles de aficionados que apasionados por este espectáculo crían animales solo por satisfacción personal, y ya se sienten orgullosos porque el animal pueda participar en alguna competición.

El origen de estas pruebas podría ser el trabajo en las canteras, donde las piedras obtenidas en las voladuras eran trabajadas, para después ser arrastradas por bueyes hasta el lugar desde donde se iban a transportar. Como en tantos otros deportes rurales, el trabajo se hizo competición. Normalmente los competidores son amigos, pero como en todo deporte todo el mundo quiere ganar, aunque lo importante sea participar.
Para la gente que va a ver las pruebas, existe el juego de las quinielas, en los que todo el mundo puede participar por 1 euro y adivinar las vueltas que el animal dará o el que más se aproxime,ganará una suma de dinero dependiendo de la gente que participe en el reto,
Normalmente la sobrecarga de la piedra va en función del peso del animal.
Para mucha gente, este es uno de los deportes más maravillosos del mundo, esperemos que nunca desaparezca y la gente siga con su ilusión por este deporte tan mágico.

Today, I would like to talk about one of my favourite sports, this is something learned from my dad as he is really in love about this basque tipical sport, non very unknown and not very comercial, but really loved by many people in Spain.Animals carry a Stone for 30 minutes if they are oxens, and if they are donkeys they do it for 20 minutes. Tgis is a competition sport, where you can play to win money if you achieve to know how many rounds the animal will do in this sort of time.
the stopne can have from 1500 kgs to 4000 kgs.
the winner is the animal that makes more rounds and normally the owner of the animal achieves a blanket for the animal and some money and a beret.



domingo, 16 de junio de 2013

URKIOLAKO SAN ANTONIO


Milaka lagun biltzen dira urtero Urkiolako San Antonio Jaian.
Andoni deunaren eleiza nork ez dau ezagutzen Euskadi osoan? Arkaitz artean jarrita dago eleiz eder ori. Ara doaz eusko semeak, batzuk euren osasun billa, besteak gandur aietatik ibarren eta arroen edertasuna ikusteko.

 Bai, aldatz andia dago, baiña zenbatek igaro dabez aldatz oneik izerdi ta nekearen bildurrik gabe. Eta urteetan pozik igon dira, aurten zazpigarren eundia ezagututen danean, geiago elduko dira bertaraiño.
Urkiolako Parke Naturala Aramotzeko mendilerroak osatzen du eta 5.768 hektareako azalera dauka. arkeko puntu altuena 1.331 metrotara dago, Anboto mendiaren tontorrean. Gailur horretan bizi da Mari, Anbotoko Dama bezala ezagunagoa den euskal mitologiako sinbolo nagusia.
Parke Naturalaren erdigunean Urkiolako Santutegia dago
Tenplua Antonio Abade eta Paduako Antonio santuak gurtzeko eraiki zen XIX. mendearen azken urteetan. Dena den, Santutegia ez da babestutako eremu honetan kristautasunak utzi zuen aztarna bakarra. Tenplua eraikitzen hasi ziren garaian, erromesaldietan hurbiltzen ziren bisitari eta erromesei ostatu emateko baseliza eta aterpetxeak sortu zituzten. Jai garrantzitsuenak urtarrilaren 17an eta ekainaren 13an ospatzen dira, San Antonio Abadearen eguna bata eta Paduako San Antonioren eguna bestea. Gaur egun, ospakizun horietan fededun ugari doaz Santutegira.

Nola Ahaztu umeak ginenean Urkiolara joaten ginela kamping denda batzuk hartuta, bokadilloak eta eliza alboko ezkutaleku batean lo egiten genuen, historiak kontatuz, izan ere Urkiola beti izan da leku berezi bat.
Urkiola leku berezia dela argitarazi nahi nuen blog ean, eta gogorapen asko ekartzen dizkit burura.
Tradizioak dioenez, meteoritoari 7 buelta emonez, fedez Beteta, neska edo eta mutil laguna aurkitzen laguntzen digu San Antoniok.


jueves, 30 de mayo de 2013

Hotel Urune: AEROGENERADOREA

Urune hoteleko proiektu berri bat:AEROGENERADOREA
Hau haizearen bitartez elektrizitatea sortzen duen errota antzeko bat da eta honen eragina areagotzeko plaka fotoboltaikoak ere jarri ditugu. Uruneko lerro estrategikoen artean ingurugiroarekiko jasangarritasuna lantzen dugu proiektu desberdinen bitartez.ikusi bakarrik ez dago gure bio masa galdarak.
Ez genuen pentsatzen horrelako alturarik hartuko zuenik, baina nolabait bukatua dago eta harro gaude.Orain ikusi egin behar benetan gure behar energetikoen %50 a ekoizten duen, agindu bezala.Kontatuko dizuegu!
Os presentamos desde el hotel Urune el aerogenerador,que crea electricidad con el viento, como una especie de molino, dispone de placas fotovoltaicas también.Dentro de las lineas estrategicas de Urune,la sostenibilidad, medioambiental, social y economica entre otros.
Esperemos que produzca el 50% de energia tal y como pretendemos!
No pensamos que iba a coger esta altura el aerogenerador pero estamos orgullosos con el proyecto y con ganas de más.

A new project from Hotel Urune, the turbine.
Generates electricity helping out with the wind. is kind of a mill made of panels always taking count of the environmental,social and economical sustainability.
lets see if it produces the 50% of energy as we really would like.

we will keep you informed
Urune hoteleko proiektu berri bat:AEROGENERADOREA
Hau haizearen bitartez elektrizitatea sortzen duen errota antzeko bat da eta honen eragina areagotzeko plaka fotoboltaikoak ere jarri ditugu. Uruneko  lerro estrategikoen artean ingurugiroarekiko jasangarritasuna lantzen dugu proiektu desberdinen bitartez.ikusi bakarrik ez dago gure bio masa galdarak.
Ez genuen pentsatzen horrelako alturarik hartuko zuenik, baina nolabait bukatua dago eta harro gaude.Orain ikusi egin behar benetan gure behar energetikoen %50 a ekoizten duen, agindu bezala.Kontatuko dizuegu!
Os presentamos desde el hotel Urune el aerogenerador,que crea electricidad con el viento, como una especie de molino, dispone de placas fotovoltaicas también.Dentro de las lineas estrategicas de Urune,la sostenibilidad, medioambiental, social y economica entre otros.
Esperemos que produzca el 50% de energia tal y como pretendemos!
No pensamos que iba a coger esta altura el aerogenerador pero estamos orgullosos con el proyecto y con ganas de más.

A new project from Hotel Urune, the turbine.
Generates electricity helping out with the wind. is kind of a mill  made of panels  always taking count of the environmental,social and economical sustainability.
lets see if it produces the 50% of energy as we really would like.

we will keep you informed

jueves, 25 de abril de 2013

BONBARDAKETAREN ONDORIO EDO ONDORENGOAK


Bihar apirilaren 26a da, gernikarrontzat oso data seinalatua. Aurten 76 urte betetzen dira Gernika bonbardatu zutenetik; 76 urte Gernika erre hautsa bihurtu zenetik; 76 urte gernikarren bizimodua aldatu zenetik. Denbora asko pasatu arren gertakari haiek ez dira ahazten bizi izan zutenen oroimenean; ez beraiek eta ezta ondorengoek ere. 

Adibidez, “Lobak” izeneko proiektuak  ongi dioenez, “oindik eurrera zeuek konteu biherko dozuez geuriek…”.  Eta noski, gerratea bizi izan zutenak gero eta gutxiago dira, aiton amona haiek badoaz, baina Gernikako herria pasatako ez ahazteaz arduratzen da. Lobak proiektuak ideia hori oinarritzat hartuta, gazteen arteko sorkuntza proiektuak sustatu eta elkarrekintza espazio izatea lortu du. Ostiralerako antolatuta dauden ekintzen artean, memoriaren babeslekuan erakusketa kolektiboa antolatu dute Astran dagoen Bunkerrean, besteak beste.

Honez gain, mota guztietako herritarrek osatzen duten antzezle taldeak Gernika Sutan deritzon herri antzezlana egingo dute Gernikako kaleetan zehar. Iazko arrakasta ikusita, aurten Doro Zobaranen zuzendaritzapean egingo dute eta ostiralean eta larunbatean izango da ikusgai herriko kaleetan zehar. Herritarren inplikazioa ikusten da antzezlan honetan, nola adin eta mugimendu ezberdinetako jendea batzen den Gernikan bizi izandakoari sentimendua jartzeko.

“Aldaba” eta “Gernikazaharra” erakundeek ere iazko urtean orain 26 urteko lanari jarraipena emanik Sustrai Erreak 2 deritzon liburua kaleratu zuten, non bonbardaketaren oinarri eta ondorioak azaltzen dituzten, testigantza askokin aberastuz.


Baina herritarrez gain, badira gure mugetatik kanpo bonbardaketaz zeresana dutenak ere. Azkenengoa, edo lehenetarikoa, Bill Smallwood dela esan genezake, “Egurtxiki”. Ipar amerikar honek, 70. Hamarkadan Euskal Herrira egindako bisitan bonbardaketan bizi iraun zutenen hainbat testigantza jaso zituen, baina, hainbat arazo medio, iazko urte arte ezin izan du bere liburua atera. Azkenean, Pete Cenarrusa Idaho Estatuko Senatari ohiak bultzatuta  2012. urtean atera zuen.

Gernikan eta inguruetan bizitakoa latza izan zen. Gertakari horietan izandakoak gero eta gutxiago daude gure artean, tamalez, baina orain arte egindako komunikazio lanak gure eskuetan geratzen dira. Gugan dugu haiek esandakoa eta gure esku informazio hori erabiltzea. Munduari erakusten jarraitzea eta hemen jasandakoa beste inon gertatzea saihestea. Mundu hau pixkanaka mundu hobeagoa bihurtzea.

Guk ere gure aldetik, antzezlaneko protagonista horien lobak garen aldetik, gertakari haiek ez ahazteko aldarrikapena egiten dugu: bizitakoa bizita dago, pasatakoak pasata daude, baina sufrimendu guzti hark bizitzan hazteko eta ikasteko balio digulakoan gaude. Bai pertsonalki eta baita sozialki ere.

Izaro Bideguren